Bij Färm krijgen Belgische producten een ereplaats in onze rekken. Maar naast de etiketten, verpakkingen en potten, wie zijn die mensen die ons voedsel produceren? Hoe organiseren zij hun dagelijks leven? Wat zijn hun hefbomen, hun obstakels? Maak kennis met Bernard Bartholomé, van Ferme du Tambourin.
Een lang leven voor Ferme du Tambourin
Ken je de boters, yoghurts, rijstpappen en panna cotta’s uit de Ferme du Tambourin? Kiezen voor deze producten is een waar genot voor je smaakpapillen, maar ook een teken van je betrokkenheid bij lokale, duurzame en familiale landbouw.
Rebecq, aan het einde van een smal pad, ligt Ferme du Tambourin. Bernard Bartholomé, 53 jaar, verwelkomt ons in een kamer naast de koelruimte. Hij is boter aan het kneden met melk van de boerderij. De boer neemt, pak na pak, een handvol, legt het op zijn weegschaal en pakt het in. Hier is het 100% traditioneel. In feite zijn we in de familie Bartholomé altijd boeren geweest, althans voor zover de familie zich kan herinneren. “Ik ben al van kleins af aan koeienliefhebber“, lacht Bernard. Er was eens ……….
De boerderij, van generatie op generatie
Bernard bracht zijn jeugd door met zijn handen in de aarde en zijn laarzen in de mest. Tussen de weilanden en de stal leerde hij het boerenvak door zijn ouders te observeren. Op 19-jarige leeftijd nam hij de boerderij over. Op dat moment produceerde hij Blanc Bleu Belge. In 1998 stopt hij met de vleesproductie om zich te concentreren op melkkoeien. Met de wind in de zeilen kocht hij in 2008 de boerderij van een buurman over om zijn productiecapaciteit te verhogen. Helaas werd het jaar erop geteisterd door een melkcrisis. De melkprijs kelderde en Bernards boerderij werd hard getroffen. “Het was zwaar, heel zwaar “, zucht hij, terugdenkend aan deze pijnlijke herinneringen.
De magie van transformatie
Om het gevolg van de dalende melkprijzen het hoofd te bieden en te voorkomen dat ze wegzakten onder hun schuldenlast, moesten de boeren zichzelf opnieuw uitvinden. Bernard begon met de rechtstreekse verkoop van boerderijmelk, een baanbrekende zet. De andere vluchtweg die hij besloot te onderzoeken was verwerking. “We hebben, tegen het advies van de bankiers in, geïnvesteerd in tweedehands apparatuur om boter te maken. Daarna leerden we, testten we recepten uit en gingen verder”. De gok loonde: hij startte met de verkoop van heerlijke verse kazen, rijstpudding, yoghurt, panna cotta en natuurlijk ook boter van de boederijmelk. “Verwerken heeft iets magisch: je melkt je koe, je krijgt melk en het resultaat is een heerlijk kwaliteitsproduct”.
“De mooiste koeien ter wereld”
Op slechts enkele meters van de boterpakruimte ligt de stal. Hier wachten een dertigtal bruine koeien, die op herten lijken, op hun avondmelkbeurt. Sinds 2016 werkt Bernard met Jersey koeien, een Anglo-Normandisch runderras. “Het zijn de mooiste koeien ter wereld! Ze zijn veel kleiner dan Holsteins. Hun productiepotentieel ligt lager, maar hun melk is veel rijker aan lactose, mineralen en eiwitten.” Hier worden de koeien gevoed met de gewassen van de boerderij: gras en hooi het hele jaar door. Ferme du Tambourin, dat sinds 2019 biologisch gecertificeerd is maakt ook deel uit van Farm for Good, een netwerk van Belgische boerderijen in transitie naar agro-ecologische praktijken. “Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog en de ondertekening van het Marshallplan is maximale rentabiliteit het parool. Lange tijd werden we onder druk gezet om te sproeien… Vandaag is het land uitgeput. Als er geen land meer is, is het afgelopen met ons. We hebben geen keuze meer: we moeten onze manier van werken veranderen!”
Boer in gevaar
Het decor van Bernards biologische boerderij ziet er misschien idyllisch uit, maar de economische realiteit is niet zo rooskleurig. “De pandemie heeft het bewustzijn wakker geschud en de directe verkoop is de hoogte in geschoten. Maar nu mijden veel consumenten biologische producten, wat een directe impact heeft op de levensvatbaarheid van boerderijen zoals de mijne” , benadrukt hij. Onder druk van de banken om zijn investeringen terug te betalen, zit Bernard verstrikt in een vicieuze cirkel. Er is geen ander alternatief: om meer te verdienen, moet er meer geproduceerd worden. “Ik heb een paar maanden geleden koeien gekocht, maar blauwtong heeft voor veel verliezen gezorgd. Het was een rampzalige onvoorziene gebeurtenis.” Vandaag loopt de boerderij van Bernard gevaar. De boer wordt gedwongen om opnieuw te investeren om zijn veestapel te kunnen uitbreiden. Maar zonder geld is het als de slang die in zijn eigen staart bijt.
Samenwerken om Ferme du Tambourin te redden
Om te helpen, heeft Färm besloten om als distributienetwerk een drievoudige verbintenis aan te gaan . We leggen het uit …..
- De producten van Bernard zijn verkrijgbaar in al onze winkels
- Färm geeft 15% korting op alle producten van Ferme du Tambourin van 2 tot 22 december.
- Färm bied je de kans om deel te nemen aan de solidariteitsafronding aan de kassa – of om een schenking te doen – zodat Bernard nieuwe koeien kan kopen. Een koe kost €2000.
Zijn bedrijf redden betekent een boerderij redden en bijdragen aan onze voedselveerkracht. In 30 jaar tijd is Wallonië van 29.000 boerderijen naar 12.500 gegaan!
Samen kunnen we een verschil maken en strijden tegen het verdwijnen van familieboerderijen.
